Het leed dat zwemles heet

In Nederland hebben we een aantal gemeenschappelijke opvattingen over wat 'goed opvoeden' is. We doen ons best om van ons kind een aardig, assertief, sociaal maar ook een sportief mens te maken. Fietsen en zwemmen vinden wij Nederlanders basisvaardigheden. Daarom geven we ons kind al heel jong een fiets, eerst met zijwielen en na lang oefenen en luid aanmoedigen laten we ze los. Maar voor wie denkt dat het uitputtend is om achter je kleuter aan te hollen die probeert om te fietsen-zonder-zijwielen, die wacht daarna een ‘warm’ welkom in de wereld van de zwemlessen.

Na jaren langs het zwembad, vroeg ik me af waarom wij in Nederland onszelf deze eis opleggen.
Afgelopen zomer werd weer pijnlijk duidelijk dat er veel kinderen van buitenlandse afkomst zijn die niet kunnen zwemmen en toen wist ik weer waar we het voor doen. Ik las alarmerende berichten dat de zwemvaardigheid van de Nederlanders achteruit gaat. De grote meerderheid van de kinderen, 94 procent, haalt weliswaar minstens het A diploma. Maar minder dan de helft van de kinderen gaat maar door tot en met het C-diploma werd er geklaagd. Ik vind dat eigenlijk niet zo verrassend.

Begin op een willekeurige verjaardag over zwemles en de verhalen komen los. Niet vreemd als je bedenkt dat alleen al een A diploma minimaal 500 euro en anderhalf jaar van je tijd kost. Elke week, na je werkdag (en altijd onder etenstijd) zit je een uur in het zwembad te zweten. Dit kan beter moet een commercieel directeur gedacht hebben en verzon de turbocursus in de zomervakantie. Binnen 3 weken je A-diploma! Wel even 750 euro aftikken graag....
Ik heb overigens nog nooit een commerciële organisatie meegemaakt die zo weinig klantgericht is als een zwembad. Maar ja, voor jou 10 anderen klanten op de wachtlijst.

De theorie over zwemles wijzigt om het jaar. Maar aangezien een zwembad er geen baat bij heeft als je kind zo kort mogelijk op zwemles zit, bekijk ik als ouder deze wijzigingen toch met enige achterdocht. Inmiddels 4 kinderen en 10 jaar zwemleservaring verder kom ik op krap anderhalf jaar per kind, ongeacht welke theorie of hulpmiddelen dan ook. Dat stelt me gerust.

Bij onze oudste werd het leren zwemmen zonder drijfmiddelen gepromoot: “voor een natuurlijke manier van zwemmen”. Rustig watervrij worden in het ondiepe spartelbadje. Daarna kwamen de ouderwetse kurkjes en bordjes weer voorbij. Bij mijn jongste had de commercieel directeur inmiddels bedacht dat ze sneller leerden zwemmen als ze een soort zwemvestje à 50 euro zouden dragen. Uiteraard bij de receptie aan te schaffen, door de ouders zelf. En watervrij maken? Wat een onzin, vanaf les 1 hup in het diepe bad want dan kunnen ze niet staan en dus niet 'smokkelen' ..... Een sprong in het diepe, letterlijk!

Bij de oudste was de gedachte dat het beter was om niet teveel te veranderen, de kinderen bleven als groep bij elkaar en de juf schoof mee met de vorderingen. Groepjes van 10 kinderen, zodat er tijd was voor individuele aandacht. Dat de snelle van-den-Hoogenbandjes hierdoor wel wat vertraagd werden door de langzame angsthaasjes, was onvermijdelijk, het tempo van de groep als geheel was bepalend.

Inmiddels zijn bij de jongste de groepen ongeveer 16 kinderen groot en wordt er ook in de zwemles aan ‘zelfstandig werken’ gedaan door middel van bordjes met picto’s. De helft van het klasje moet ‘zelfstandig zwemmen’ zodat de juf aandacht kan geven aan de andere helft. Ze verdrinken toch niet met een zwemvestje aan. De kinderen die al aan een vordering toe zijn, moeten nu individueel doorschuiven naar de volgende groep. Hierdoor verandert steeds de samenstelling van de groep kinderen en moeten ze weer wennen aan een nieuwe juf. Helaas zijn zwemjuffen eigenlijk altijd in het bezit van een zeer luide schreeuwstem waardoor buikpijn op zwemlesdag gewoonte werd....

Onder invloed van enkele zeden-incidenten met zwemleraren moesten de ouders een tijdlang plaatsnemen langs de rand van het bad. Nadat dit wel heel lastig werken bleek te zijn (al die bemoeizuchtige ouders onder handbereik) zijn de ouders nu verbannen naar een tribune. Hoog, ver weg en toch zicht op je kroost. Daar heerst een hoge luchtvochtigheid en de temperatuur loopt op tot een graad of 45 waardoor je met klotsende oksels en het zweet tot in je reetspleet je bibberende stroeve natte kind weer in zijn kleren mag hijsen.

Alles bij elkaar genomen is het niet zo verwonderlijk dat veel ouders het leren zwemmen een ware uitputtingsslag vinden. Niet voor niets is de BSO in dit gat gesprongen: “Bij ons kan uw kind zwemles volgen, zonder dat u er verder omkijken naar heeft, een uitkomst voor iedere ouder!” roept de BSO blij in zijn advertenties....

De eerstvolgende keer dat je een ouder feliciteert met het A diploma van zijn kind, let dan even op de gelukzalige blik in de ogen. Bedenk dat die blik niet alleen komt door trots maar ook door de enorme opluchting dat het voorbij is!